Trở lại Sóc Trăng

10/04/2018 15:03:42 - views: 369

Tôi trở lại Sóc Trăng lần này với mục đích “trở về” với con tôm. Bởi tiết kiệm điện trong nuôi tôm ở Sóc Trăng đang gây sự chú ý của cả nước. 

Ảnh: Ngọc Hà/Icon.com.vn
 
Hai mươi năm về trước, tôi đã đến Sóc Trăng viết về nuôi tôm, cũng là điện cho nuôi tôm. Lần này trở lại, tôi ngạc nhiên về sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật ứng dụng vào nuôi tôm, sự thay đổi trong tư duy của những kỹ sư “chân đất”. Nơi này đang nóng bỏng chuyện bao chắn vuông tôm và tiết kiệm điện với mục đích tiết kiệm chi phí để tăng lợi nhuận từ con tôm Sóc Trăng. 
 
Sóc Trăng là một tỉnh ven biển thuộc đồng bằng sông Cửu Long, nằm ở cửa Nam hạ nguồn của sông Hậu, là nơi sông Hậu đổ vào biển Đông tại hai cửa Định An và Trần Đề, lại nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới chịu ảnh hưởng gió mùa, chia thành mùa là mùa khô và mùa mưa, trong đó mùa mưa bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 10 với lượng mưa trung bình trong năm là 1.864mm, độ ẩm trung bình 83%, nhiệt độ trung bình hàng năm  khoảng 26,8 độ C, đặc biệt, ít khi bị bão lũ nên rất thuận lợi cho việc nuôi tôm. 
 
Diện tích nuôi tôm tại ĐBSCL hiện đang phát triển rất nhanh, chiếm đến  92,76% diện tích nuôi tôm của cả nước (654.813/705.931 ha). Thống kê năm 2017, các tỉnh vùng ĐBSCL đều tăng cả về diện tích lẫn sản lượng so với năm 2016, cụ thể: tôm sú sản lượng tăng 100,1%, diện tích nuôi tăng 101,6%; tôm thẻ chân trắng sản lượng tăng 120,8%, diện tích nuôi tăng 117,9%. 
 
ĐBSCL hiện đang có sự biến động rất lớn về tỷ lệ giữa diện tích nuôi thâm canh và bán thâm canh với tổng diện tích nuôi tôm. Khi địa phương chưa thật sự chú trọng vào phát triển về mặt diện tích thì hình thức nuôi được phát triển chuyên sâu sang hướng thâm canh và bán thâm canh, nghề nuôi tôm đã phát triển quá lớn về mặt diện tích dẫn đến khó có thể xây dựng được quy hoạch riêng sát với thực tế, chưa quy hoạch được vùng chuyên tôm trọng điểm để đầu tư xây dựng đồng bộ về cơ sở hạ tầng từ việc cấp và thoát nước, cấp điện hoặc phát triển các công nghệ nuôi cho năng suất cao thân thiện với môi trường.
 
Sóc Trăng có diện tích nuôi tôm thâm canh lớn nhất nước. Theo số liệu của UBND tỉnh Sóc Trăng, tính đến ngày 31-12-2017, nuôi tôm nước lợ 54.361 ha, tăng 16,9% so với năm 2016. Trong đó, tôm thẻ chân trắng 34.098 ha, tăng 30%; diện tích nuôi tôm thâm canh và bán thâm canh đạt 48.128 ha, tăng 45,2%. 
 
Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) Nguyễn Phước Đức cho biết, trong thời gian qua, ngoài việc sử dụng điện phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày (chủ yếu là nguồn điện một pha, công suất nhỏ), các hộ dân đã kết hợp sử dụng điện để phục vụ sản xuất, tưới tiêu, nuôi trồng thủy sản, giai đoạn năm 2010-2013 phong trào nuôi tôm công nghiệp – bán công nghiệp bắt đầu phát triển rất mạnh ở một số tỉnh ven biển khu vực phía Nam. 
 
Tại một số địa phương, UBND tỉnh đã lập quy hoạch để phát triển nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, đối với việc nuôi trồng theo hình thức nhỏ lẻ tự phát bằng cách sử dụng điện từ nguồn điện phục vụ ánh sáng sinh hoạt, dẫn đến tình trạng lưới điện bị quá tải, người dân tự kéo dây từ nơi cấp điện sinh hoạt đưa đến các ao tôm để sản xuất, không đảm bảo kỹ thuật, an toàn điện, ... nên chất lượng điện không đảm bảo và gây ra nhiều tai nạn điện đáng tiếc.
 

Ảnh: Ngọc Hà/Icon.com.vn
 
Để đảm bảo cấp điện phục vụ nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là nuôi tôm công nghiệp tại các tỉnh ven biển khu vực phía Nam, Tổng Công ty Điện lực miền Nam (EVN SPC) đã cân đối và thu xếp nguồn vốn để ưu tiên đầu tư tại một số tỉnh có mật độ nuôi tôm lớn với tổng số vốn là 876 tỷ đồng để thực hiện chống quá tải, kết hợp cung cấp điện cho một số khu vực đã có quy hoạch nuôi tôm như:
 
Dự án Cải tạo, nâng cấp và phát triển lưới điện thuộc dự án DPL3 (vay vốn WB) thực hiện năm 2015, hoàn tất đưa vào sử dụng trong quý 1/2016 với 599,2 km đường dây trung thế, 1.304,2 km đường dây hạ thế và trạm biến áp có tổng dung lượng 99.926 kVA, tổng vốn đầu tư là 597 tỷ đồng, tại Cà Mau, Sóc Trăng, Bạc Liêu và Trà Vinh.
 
Các công trình thực hiện bằng nguồn vốn tự có và ứng của các Tỉnh với khối lượng đầu tư 348,5 km đường dây trung thế, 383,85 km đường dây hạ thế và 54.240 kVA dung lượng trạm biến áp, tổng vốn đầu tư là 279 tỷ đồng.
 
Với việc thực hiện đầu tư như trên, nhu cầu cấp điện phục vụ nuôi trồng thủy sản trên địa bàn các tỉnh khu vực ĐBSCL tạm thời được đáp ứng. Tuy nhiên, khối lượng đó vẫn chưa đáp ứng đối với các hộ nuôi nhỏ lẻ không tập trung, phát triển tự phát theo nhu cầu thị trường nguyên liệu tôm, việc sử dụng điện từ nguồn điện phục vụ ánh sáng sinh hoạt để nuôi tôm đã dẫn đến quá tải lưới điện trên diện rộng.
 
Theo đánh giá, yếu tố cơ bản hộ dân chưa áp dụng giải pháp tiết kiệm điện là do chi phí điện năng chỉ chiếm 10-14% trong giá thành sản xuất cơ bản, nếu tôm trúng mùa, trúng giá thì tỷ trọng chi phí này càng nhỏ, không đáng kể nên hộ nuôi tôm đã xem nhẹ và chưa quan tâm áp dụng các giải pháp tiết kiệm điện.
 
Chúng tôi đến Vĩnh Châu, Trần Đề, nơi Sông Hậu đổ vào biển Đông. Nơi đây, các vuông tôm liền bờ nhau chạy dọc theo bờ biển. Nắng sáng chồm lên từ phía sau lưng chúng tôi. Nghe bà con nói, mấy năm nay làm vuông tôm trúng lắm. Anh Nguyễn Văn Khởi ở phường Khánh Hòa, thị xã Vĩnh Châu, tỉnh Sóc Trăng khởi nghiệp và trở thành ông chủ vuông tôm từ năm 35 tuổi. "Tôi làm nghề nuôi tôm từ năm 2013, ban đầu thuê 1 hecta và 1 héc ta có sẵn của gia đình, làm thành 5 vuông nuôi tôm thẻ. Mỗi vụ tôm thẻ khoảng 100 ngày. Trả tiền điện 10%-15%, tiền mua thức ăn và giống 30%, còn lại là lợi nhuận, mỗi vụ được từ 80 đến 100 triệu"- anh Khởi cho biết.
 
Tôi lẩm nhẩm, 3 tháng lãi trung bình 90 triệu. Một năm có 12 tháng, được 4 vụ tôm. Nếu suôn sẻ, mỗi năm lãi từ 320 triệu đến 400 triệu. Khủng khiếp quá. Hèn gì lúc trước khi xuống Trần Đề, tôi đã được nghe, ai nuôi tôm trúng vài năm là giầu hết. Ra khỏi nhà anh Khởi, chúng tôi hết lời ca ngời ông triệu phú chưa đầy 40 tuổi này và ngỡ đó là “siêu sao” nghề tôm ở Sóc Trăng. Nhưng ngay sau đó, mấy anh địa phương đưa chúng tôi đến  gặp một ông chủ nuôi tôm là anh Huỳnh Khánh Lượng ở ấp Nhà Thờ, xã Trung Bình, huyện Trần Đề. Anh Lượng có 12 héc ta nuôi tôm, tức gấp 6 lần diện tích của gia đình mà chúng tôi vừa gặp. Như vậy, mỗi năm bỏ túi ít nhất cả trăm cây vàng. Tôi ngẩn ngơ và biết thêm: Các “siêu sao” thì không chỉ có một ngôi nhà tiện nghi như anh Khởi mà còn có nhà lầu, có cơ sở sản xuất,…
 
Trở lại câu chuyện tiết kiệm điện. Với chi phí điện năng chỉ chiếm 10-14% trong giá thành sản xuất cơ bản, nếu tôm trúng mùa, trúng giá thì tỷ trọng chi phí này không lớn, không đáng kể nên hộ nuôi tôm đâu có quan tâm đến tiết kiệm điện. Vậy tại sao ngành điện lại quan tâm?
 

Ảnh: Ngọc Hà/Icon.com.vn
 
Nhớ lại câu chuyện 20 năm về trước, tôi cũng đến Sóc Trăng để viết về điện cho nuôi tôm và người nông dân bán đất cho các chủ nuôi tôm. Trước hết nói về điện, ngày ấy điện còn là thứ hàng hóa “khan hiếm”, vốn cho phát triển lưới điện eo hẹp nên việc kéo trạm biến áp ra tận cánh đồng để cấp điện cho nuôi tôm là bài toán phải cân nhắc hết sức kỹ lưỡng. Bởi nếu đầu tư hàng tỷ đồng xây dựng lưới điện xong, người dân “chuyển dịch cơ cấu” sang ngành khác thì tài sản hàng tỷ đồng đứng hiu quạnh giữa cánh đồng, ai chịu trách nhiệm? Mà ngày ấy, việc nuôi tôm đâu có dễ như bây giờ. Nào là muốn làm vuông tôm phải vay tiền chịu lãi 20%. Nếu vay vàng mỗi chỉ đóng lời một phân. Nhiều người thất bại nợ vai ba cây vàng. Nào là muốn đi mua tôm giống phải xin giấy giới thiệu của “quản lý thị trường” hoặc UBND xã… ai đảm bảo rủi ro không đến với ngành điện. Đến bây giờ tôi chỉ nhớ rằng, trong mớ hỗn độn lo âu ấy, ngành điện vẫn đảm bảo cung cấp điện đáp ứng nhu cầu sản xuất, nuôi tôm cho bà con nông dân không chỉ riêng Sóc Trăng mà cả ĐBSCL.
 
Câu chuyện ngày xưa và hôm nay của ngành điện không có gì khác nhau. Câu chuyện ngày xưa cũng chính là câu trả lời cho câu hỏi: Tại sao ngành điện quan tâm đến tiết kiệm điện cho người nông dân nuôi tôm. 
 
Giám đốc Công ty Điện lực Sóc Trăng Huỳnh Minh Hải cho biết, qua khảo sát thực tế  thấy vẫn còn rất nhiều hộ nuôi tôm hiện đang sử dụng công nghệ quạt nước kiểu truyền thống (sử dụng ma sát trượt), tỷ lệ này chiếm đến hơn 60% trong tổng số hộ nuôi tôm.
 
Tổn thất điện năng và hao phí điện lớn từ việc vận hành các hệ thống quạt lá tạo oxy cho tôm. Yếu tố gây tiêu hao nhiều năng lượng của hệ thống quạt nước tạo oxy chính là việc kết nối trục truyền động của động cơ với trục quay của hệ thống quạt. Do đó, với mục tiêu giảm áp lực về cung cấp điện, giảm tổn thất điện năng  thông qua giảm sản lượng điện tiêu thụ đối với khách hàng nuôi tôm công nghiệp, giúp hộ nuôi tôm tiết kiệm chi phí đầu tư; Tiết kiệm điện sử dụng, nâng cao sức cạnh tranh sản phẩm, với sự quan tâm và chỉ đạo từ Tập đoàn Điện lực Việt Nam, EVN SPC đã nghiên cứu đến việc thiết kế cải tiến một phần hệ thống dàn quạt tạo oxy nuôi tôm nhằm tăng hiệu suất sử dụng cho dàn quạt. Đây thực sự là một giải pháp cần thiết và hiệu quả nhằm tiết kiệm điện và nâng cao chất lượng sản phẩm tôm.
 
Thiết kế, cải tiến dàn quạt bằng cách đưa động cơ điện và hộp số xuống ao và đặt trên hệ thống phao, thay đổi cách đặt động cơ có trục truyền động chưa đồng trục với trục quay hệ thống quạt nước sang cách đặt đồng trục với trục quay của hệ thống quạt nước. Đồng thời, chuyển đổi từ sử dụng ổ trục ma sát trượt (chữ U) sang sử dụng ổ trục ma sát lăn (gối đỡ con lăn). 
 
Qua khảo sát hộ nuôi tôm tại ấp Cảng Buối, xã Hòa Đông, Thị xã Vĩnh Châu thuộc Chương trình thí điểm cho thấy, trước khi áp dụng giải pháp tiết kiệm điện hộ này phải trả chi phí điện hơn 84 triệu đồng/vụ, sau khi được ngành Điện hỗ trợ (vật tư và nhân công) để thực hiện giải pháp tiết kiệm điện, chi phí tiền điện đã giảm được gần 11 triệu đồng trong vụ tôm, chiếm 13,1 % so với chi phí điện và chiếm tỷ trọng 0,98 % so với tổng chi phí sản xuất trong vụ nuôi tôm.
 
Trong năm 2017 sau khi triển khai Chương trình, EVN SPC đã hỗ trợ cho 889 hộ dân nuôi tôm ở các huyện Cù Lao Dung, Long Phú, Mỹ Xuyên, Trần Đề và Thị xã Vĩnh Châu được 543,67 ha với 26.378 gối đỡ con lăn (loại đỡ và loại treo), tổng chi phí hỗ trợ là 1,4 tỷ đồng.
 
Hai mô hình “Thay thế gối đỡ trục dàn quạt chữ U bằng con lăn trục quay” và “Đồng trục hóa mô tơ với trục dẫn dàn quạt, kết hợp sử dụng con lăn đỡ trục quay thay thế con lăn gối đỡ chữ U” được triển khai thí điểm tại 161 hộ dân nuôi tôm ở thị xã Vĩnh Châu, huyện Trần Đề, Cù Lao Dung và huyện Mỹ Xuyên (tỉnh Sóc Trăng). Sau một năm, cả hai đã mang lại hiệu quả thiết thực. Mô hình “Thay thế gối đỡ trục dàn quạt chữ U bằng con lăn trục quay”  đã giúp 161 hộ dân tiết kiệm được 15,2% điện năng tiêu thụ, tương đương 757 triệu đồng/năm; mô hình “Đồng trục hóa mô tơ với trục dẫn dàn quạt, kết hợp sử dụng con lăn đỡ trục quay thay thế con lăn gối đỡ chữ U” tiết kiệm tới 38,7% điện năng, tương ứng 1,9 tỷ đồng/năm.
 
Câu chuyện tiết kiệm điện trong nuôi tôm ở Sóc Trăng khiến tôi nghĩ, ngành điện đã tự phá bỏ những cách trở bấy lâu nay với khách hàng.
Thanh Mai/Icon.com.vn

 Gửi ý kiến phản hồi

Họ và tên Email
Tiêu đề Mã xác nhận

Thiết kế

Đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin VWEM

Cập nhật 16/11/2017

Tổng công ty Điện lực TPHCM (EVNHCMC) là đơn vị triển khai thí điểm giai đoạn đầu thị trường bán buôn...

Diễn đàn năng lượng

Công ty Thí nghiệm Điện miền Nam tham gia Hội chợ triển lãm Quốc tế

Cập nhật 03/08/2018

Công ty Thí nghiệm Điện miền Nam (EVNSPC-ETC) đã tham gia Triển lãm Quốc tế lần thứ 11 về Công nghệ &...

Năng lượng xanh

Nhà máy Điện gió Phú Lạc: Hướng đến mô hình 3 trong 1

Cập nhật 20/09/2018

Sau 2 năm hoạt động, Nhà máy Điện gió Phú Lạc do Công ty Cổ phần Phong điện Thuận Bình đầu tư, quản...

Quản lý năng lượng

Sự kết hợp cùng thời điểm của hai triển lãm ngành năng lượng

Cập nhật 11/09/2018

Sáng 12/9/2018, tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), Quận 7, TP.HCM sẽ khai mạc cùng...

Điện lực

Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng bằng công nghệ Hotline

Cập nhật 24/07/2018

“Đáp ứng nhu cầu khách hàng với chất lượng cao, dịch vụ ngày càng hoàn hảo” là chính sách chất...